Ο κόσμος της μόδας έχει δει ήδη πολλά – πτώσεις θρύλων, επιστροφές από την αφάνεια και εντυπωσιακές συνεργασίες. Αλλά η είδηση ότι ο John Galliano ξεκινά διετή συνεργασία με τη Zara προκάλεσε κάτι περισσότερο από μια απλή αναστάτωση. Δεν πρόκειται για άλλη μία συλλογή περιορισμένης έκδοσης ούτε για ένα μάρκετινγκ πείραμα. Είναι μια κίνηση που αμφισβητεί τα θεμέλια του διαχωρισμού μεταξύ πολυτέλειας και μαζικότητας.
Έχουμε να κάνουμε με έναν αταίριαστο związek; Ή μήπως γεννιέται τώρα μια νέα τάξη στη μόδα;
John Galliano.Σχεδιαστής που μετέτρεψε τη μόδα σε θέατρο
Ο Galliano ήταν πάντα κάτι περισσότερο από ένας σχεδιαστής. Στις εποχές της μεγαλύτερης δόξας του στον Dior δημιουργούσε θεάματα που έμεναν στην ιστορία. Γεμάτα δραματικότητα, συναίσθημα και αφήγηση. Αυτός ήταν που έκανε τη μόδα ένα θέαμα, όπου το ρούχο ήταν μόνο μέρος μιας μεγαλύτερης ιστορίας.
Τα σχέδιά του – όπως η εμβληματική τσάντα Saddle Bag ή οι θεατρικές συλλογές haute couture – επαναπροσδιόρισαν την έννοια της πολυτέλειας. Ήταν εκκεντρικά, συχνά αμφιλεγόμενα. Πάντα αναγνωρίσιμα.
Μετά την πτώση του το 2011 και την αποχώρησή του από τον Dior, φαινόταν πως η καριέρα του είχε τελειώσει. Ωστόσο, η επιστροφή του στον Maison Margiela απέδειξε ότι ο Galliano μπορεί όχι μόνο να δημιουργεί, αλλά και να αναγεννιέται.
Εκεί το στυλ του έγινε πιο πειραματικό, αποδομητικό. Γι’ αυτό λιγότερο εντυπωσιακό, πιο διανοητικό.
Zara: αυτοκρατορία της ταχύτητας και του πραγματισμού
Από την άλλη πλευρά έχουμε τη Zara – μια μάρκα που ανήκει στην Inditex, έναν από τους ισχυρότερους ομίλους ένδυσης στον κόσμο. Είναι το σύμβολο του fast fashion: ταχύτητα, διαθεσιμότητα και ικανότητα άμεσης ανταπόκρισης στις τάσεις.
Η Zara δεν δημιουργεί θρύλους. Η Zara πουλάει ρούχα.
Γι’ αυτό η απόφαση να προσκληθεί ο Galliano για μια διετή συνεργασία φαίνεται τόσο ριζοσπαστική. Ο σχεδιαστής, που για δεκαετίες δημιουργούσε στον κόσμο της εκλεπτυσμένης χειροτεχνίας, ξαφνικά εισέρχεται στον χώρο της μαζικής παραγωγής.
Όχι συλλογή, αλλά επανερμηνεία
Το βασικό στοιχείο αυτής της συνεργασίας συχνά διαφεύγει στις πρώτες αντιδράσεις: ο John Galliano δεν σχεδιάζει από το μηδέν. Αντίθετα, εργάζεται πάνω στα αρχεία της Zara, μεταμορφώνοντας υπάρχοντα σχέδια σε νέες μορφές.
Αυτή είναι μια διακριτική, αλλά θεμελιώδης διαφορά.
Από τη μία πλευρά περιορίζει την καλλιτεχνική του ελευθερία. Από την άλλη – του προσφέρει πρόσβαση σε κάτι που δεν είχε ούτε στα πολυτελή σπίτια μόδας: μια τεράστια βάση δεδομένων για το τι πραγματικά λειτουργεί στην αγορά.
Αυτό δεν είναι καθαρή haute couture. Είναι μάλλον ένα πείραμα: τι θα συμβεί όταν ένας οραματιστής σχεδιαστής πάρει στα χέρια του ένα έτοιμο, δοκιμασμένο υλικό και αρχίσει να το μεταμορφώνει.
Μεζαλιάνος ή στρατηγική;
Για κάποιους αυτό είναι προδοσία των ιδανικών. Οι επικριτές λένε ανοιχτά: ο Galliano «πουλήθηκε» στη μαζική αγορά, αραιώνοντας τον δικό του μύθο.
Για άλλους, αυτό είναι μια κίνηση που ξεπερνά την εποχή της. Σε έναν κόσμο όπου τα όρια μεταξύ πολυτέλειας και προσβασιμότητας γίνονται όλο και πιο ασαφή, μια τέτοια συνεργασία φαίνεται όχι τόσο σοκαριστική, όσο αναπόφευκτη.
Γιατί η αλήθεια είναι άβολη για τον κλάδο: δεν είναι πια μόνο οι οίκοι μόδας που υπαγορεύουν τις τάσεις. Όλο και πιο συχνά το κάνουν οι αλυσίδες καταστημάτων.
Γιατί αυτή η συνεργασία διχάζει τον κλάδο
Η διαίρεση των απόψεων δεν είναι τυχαία. Στην πραγματικότητα πρόκειται για κάτι περισσότερο από μία μόνο συνεργασία.
Αυτό είναι μια σύγκρουση δύο οραμάτων της μόδας:
Η πρώτη λέει ότι η πολυτέλεια πρέπει να παραμείνει αποκλειστική, απρόσιτη και ελιτίστικη.
Η δεύτερη υποθέτει ότι το στυλ και η δημιουργικότητα μπορούν – και μάλιστα πρέπει – να φτάσουν σε ευρύ κοινό.
Ο John Galliano στη Zara στέκεται ακριβώς σε αυτό το όριο.
Έχει αυτό πιθανότητες να πετύχει;
Εδώ τελειώνει η θεωρία και αρχίζει η πράξη. Για την επιτυχία αυτής της συνεργασίας δεν θα αποφασίσουν ούτε οι ενθουσιώδεις κριτικές, ούτε οι απόψεις των ειδικών του κλάδου, αλλά ο πελάτης — αυτός ο ίδιος που καθημερινά επιλέγει ανάμεσα σε ένα απλό T-shirt και κάτι πιο εκφραστικό. Αν οι συλλογές αποδειχθούν υπερβολικά συντηρητικές, θα χαθούν μέσα στο πλήθος και θα περάσουν απαρατήρητες· αν όμως προχωρήσουν υπερβολικά προς την εκκεντρικότητα, μπορεί να μη βρουν αγοραστές. Γι’ αυτό όλη η τέχνη θα βασίζεται στη σύλληψη της λεπτής ισορροπίας ανάμεσα στο όραμα του δημιουργού και τη ρεαλιστική φορεσιμότητα. Στο σημείο όπου η μόδα παύει να είναι απλώς μια ιδέα και αρχίζει να ζει στον δρόμο.
Η μόδα σε σταυροδρόμι
Η συνεργασία του Galliano με τη Zara είναι κάτι περισσότερο από μια εποχιακή περιέργεια. Είναι ένα σημάδι ότι η μόδα εισέρχεται σε μια νέα φάση – λιγότερο ιεραρχική, πιο ρευστή.
Ίσως σε λίγα χρόνια η παρουσία μεγάλων ονομάτων στις αλυσίδες καταστημάτων να μην εκπλήσσει πια κανέναν.
Και ίσως αποδειχθεί ότι ήταν απλώς ένα μεμονωμένο πείραμα.
Ωστόσο, προς το παρόν ένα πράγμα είναι σίγουρο. Όταν ο θρύλος της haute couture συναντά τον βασιλιά του fast fashion, δεν προκύπτει συμβιβασμός. Προκύπτει ένταση. Και είναι ακριβώς από αυτήν την ένταση στη μόδα που γεννιούνται τα πιο ενδιαφέροντα πράγματα.
