Μέχρι πρόσφατα, η Chanel φαινόταν να είναι μια αλώβητη μάρκα, αλλά ταυτόχρονα εκπληκτικά σιωπηλή. Ο οίκος μόδας που για δεκαετίες όριζε την κομψότητα και καθόριζε τον ρυθμό ολόκληρης της βιομηχανίας, άρχισε να λειτουργεί περισσότερο ως άψογα διαχειριζόμενος θεσμός παρά ως αυτοκρατορία μόδας που προκαλεί συναισθήματα. Τα σακάκια από τουίντ συνέχιζαν να πωλούνται εξαιρετικά, οι τιμές των εμβληματικών τσαντών αυξάνονταν ταχύτερα από τον πληθωρισμό, και οι επιδείξεις προσέλκυαν πλήθη διασημοτήτων. Το πρόβλημα ήταν ότι η μόδα σταμάτησε να ονειρεύεται τη Chanel. Αλλά ο Matthieu Blazy δεν σταμάτησε ποτέ να ονειρεύεται…
Και τότε εμφανίστηκε ο Matthieu Blazy…
Για τον κλάδο, ο διορισμός του ήταν κάτι περισσότερο από μια ακόμη αλλαγή δημιουργικού διευθυντή. Αυτό επρόκειτο να είναι μια καθοριστική στιγμή. Μετά από χρόνια αισθητικής ασφάλειας, ο οίκος Chanel χρειαζόταν νέα ενέργεια — όχι μια επανάσταση για χάρη της πρόκλησης, αλλά έναν σχεδιαστή που θα επανέφερε τη φαντασία στον οίκο. Ο Blazy φαινόταν ο ιδανικός υποψήφιος.
Ο Γάλλο-βελγικός σχεδιαστής είχε εδώ και χρόνια τη φήμη ενός από τους μεγαλύτερους τελειομανείς της σύγχρονης μόδας. Δεν έχτιζε γύρω του θρύλο διασημότητας, δεν προκαλούσε σκάνδαλα, δεν πουλούσε το όνομά του πιο δυνατά από τις συλλογές του. Στον κόσμο των μεγάλων εγώ ήταν μάλλον ένας ήσυχος αρχιτέκτονας της πολυτέλειας. Χάρη στη δουλειά του για την Bottega Veneta απέκτησε το κύρος του σχεδιαστή που αγαπά ο κλάδος. Ήξερε να δημιουργεί πολυτελή πράγματα, αλλά χωρίς επιδεικτικότητα. Η μόδα υπό την καθοδήγησή του έδειχνε πλούσια, αλλά ποτέ βαριά. Ήταν έξυπνη, σύγχρονη και εκπληκτικά ανθρώπινη.
…Αυτό ακριβώς άρχισε να λείπει από τη Chanel
Μετά την αποχώρηση του Karl Lagerfeld, ο οίκος μπήκε σε μια φάση ήρεμης συνέχειας υπό την καθοδήγηση της Virginie Viard. Το πρόβλημα ήταν ότι η πολυτέλεια χωρίς ένταση γίνεται γρήγορα προβλέψιμη. Οι κριτικοί έγραφαν όλο και συχνότερα ότι η Chanel σήμερα θυμίζει περισσότερο μια premium εταιρεία παρά έναν οίκο μόδας που ορίζει την κουλτούρα. Στις συλλογές καταλογιζόταν συντηρητισμός, ενώ στην αισθητική — έλλειψη φρεσκάδας. Ακόμη και οι πιστοί πελάτες άρχισαν να μιλούν για κόπωση.
Τα οικονομικά αποτελέσματα κάλυπταν το πρόβλημα μόνο εν μέρει. Όταν η παγκόσμια αγορά πολυτελείας άρχισε να επιβραδύνει, και η Chanel ένιωσε την επιβράδυνση. Ο κλάδος άρχισε να θέτει ένα ερώτημα που λίγα χρόνια νωρίτερα κανείς δεν θα τολμούσε να εκφράσει ανοιχτά: εξακολουθεί η Chanel να καθορίζει την πορεία ή απλώς ζει πλέον με την ίδια της την κληρονομιά;
Το ντεμπούτο του Blazy είχε σκοπό να διαλύσει αυτές τις αμφιβολίες — και το έκανε πιο γρήγορα απ’ ό,τι πολλοί περίμεναν.
Ήδη η πρώτη επίδειξη προκάλεσε αντίδραση που η Chanel δεν είχε δει εδώ και καιρό. Στο Grand Palais επέστρεψαν το θέαμα, η συγκίνηση και η αίσθηση ότι συμμετέχεις σε κάτι σημαντικό. Οι κριτικοί έγραψαν για «επιστροφή της μαγείας». Το πιο ενδιαφέρον όμως ήταν ότι ο Blazy δεν προσπάθησε να αντιγράψει τον Lagerfeld. Δεν αναπαρήγαγε τα αρχεία ούτε δημιούργησε νοσταλγία. Αντί γι’ αυτό, αποδόμησε το DNA της Chanel και το συνέθεσε ξανά από την αρχή.
Το τουίντ έγινε απαλό και ρευστό. Τα κοστούμια απέκτησαν πιο αβίαστο χαρακτήρα. Οι σιλουέτες έμοιαζαν πιο χαλαρές, σαν να σταμάτησε επιτέλους η πολυτέλεια να αγωνίζεται για την τελειότητα. Τα ρούχα άρχισαν να ζουν μέσα στην κίνηση. Ακόμα και τα κλασικά στοιχεία του οίκου έδειχναν λιγότερο τελετουργικά, πιο σύγχρονα.
Αυτή η ελαφρότητα, αυτή η αέρινη αίσθηση
Ο σχεδιαστής απομακρύνει ξεκάθαρα τη Chanel από την άκαμπτη πολυτέλεια που συνδέεται με την τέλεια στιλιζαρισμένη πελάτισσα που κάθεται στην πρώτη σειρά των επιδείξεων haute couture. Η δική του Chanel είναι πιο καθημερινή, πιο φυσική και σαφώς νεότερη. Δεν πρόκειται όμως για φθηνό «youth marketing», αλλά για μια αλλαγή στην ενέργεια του brand. Στις συλλογές εμφανίστηκαν νέα πρόσωπα, πιο αυθεντικά castings και σιλουέτες που δεν φαίνονται σαν να έχουν δημιουργηθεί αποκλειστικά για το κόκκινο χαλί.
Matthieu Blazy είναι η αλλαγή
Η βιομηχανία υιοθέτησε γρήγορα τη νέα αφήγηση. Το Vogue έγραφε για το «πιο συναρπαστικό Chanel εδώ και χρόνια», ενώ οι σχολιαστές άρχισαν να μιλούν για μια πιθανή αρχή μιας νέας εποχής για τον γαλλικό οίκο μόδας. Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εμφανίστηκε κάτι που έλειπε από το Chanel εδώ και καιρό — γνήσιο ενδιαφέρον από τη νεότερη γενιά των φίλων της μόδας.
Φυσικά, δεν είναι όλοι ενθουσιασμένοι. Μερικές από τις μακροχρόνιες πελάτισσες πιστεύουν ότι το νέο Chanel γίνεται υπερβολικά μοντέρνο, υπερβολικά χαλαρό και λιγότερο κλασικό. Κάποιοι νοσταλγούν την παλιά κομψότητα. Μια πιο εκλεπτυσμένη θηλυκότητα που χαρακτήριζε τα προηγούμενα χρόνια του οίκου. Αλλά ακριβώς εδώ βρίσκεται το παράδοξο της πολυτέλειας: ένας οίκος μόδας που δεν διχάζει κανέναν, πολύ γρήγορα παύει να συναρπάζει οποιονδήποτε.
Ο Blazy διχάζει και προκαλεί ερωτήματα… σκέψεις…
Η στρατηγική του δεν βασίζεται στη μάχη ή στην αντιπαράθεση με την κληρονομιά της Chanel. Γι’ αυτό και επαναφέρει ενεργά στη μάρκα τη δύναμη του πολιτισμού. Είναι μια διακριτική, αλλά θεμελιώδης διαφορά. Ο σχεδιαστής δεν προσπαθεί να μετατρέψει τη Chanel σε street brand για τη γενιά του TikTok. Αντίθετα, χτίζει μια σύγχρονη πολυτέλεια βασισμένη στο συναίσθημα, την ποιότητα και τη φαντασία.
Και ίσως γι’ αυτό όλος ο κόσμος της μόδας κοιτάζει σήμερα τη Chanel με τέτοια προσοχή.
Γιατί για πρώτη φορά εδώ και πολύ καιρό δεν πρόκειται απλώς για την πώληση μιας ακόμη τσάντας. Πρόκειται για το ερώτημα αν ένας από τους μεγαλύτερους οίκους μόδας στον κόσμο μπορεί ακόμα πραγματικά να ορίζει το μέλλον.
Ο Matthieu Blazy φαίνεται σήμερα σαν άνθρωπος που μπορεί να σχεδιάσει αυτό το μέλλον.
